واکاوى طرح ملى «کهاب» در گفتگوى جهان اقتصاد با کارشناس حوزه انرژى

گلناز پرتوى مهر
گروه نفت روزنامه جهان اقتصاد Partovimehr.1394@gmail.com
مدت ها است که جلوگیري از هدررفت در فرآیند ذخیره سازي، توزیع و فروش انواع انرژي بــه یکی از مهم ترین دغدغه هاي فعالان این حوزه تبدیل شــده است. جلوگیري از هدررفت در بخش توزیع و فروش انواع ســوخت فســیلی به دلیل ماهیت آلاینده این سوختها اهمیتی دوچندان دارد و این اهمیت باعث شده تا طرح هایی متکی به دانش نوین جهت کاهش هدررفت ســوخت و کاهش آلودگی در بخش هایی از صنعت کشــور اجرایی شود.
محمد ابراهیمى، کارشناس حوزه انرژى، در گفتگو با خبرنگار جهــان اقتصاد اظهار کرد: یکی از ایــن طرح ها که به طور ویژه توسط وزارت نفت مورد توجه قرار گرفته و با تبیین اثرات مثبت آن در حوزه هاي مختلف، گام هاي مهم روبه جلویی را در بخش تامین بودجه و منابع مالی و نیز جلب مشارکت سرمایه گذاران برداشــته است، طرحی موســوم به طرح ملی کهاب (کاهش، هدایت، انتقال و بازیافت بخارات بنزین) است. وى تصریح کرد: براساس مصوبه دولت، وزارت نفت و صنعت توزیع فرآورده هاى نفتى مکلف شد تا به نحوي برنامه ریزي نماید که جابجایی سوخت بنزین در سراســر کشور از ابتداي سال ۱۴۰۰ صرفاً توسط نفتکش هاي مجهز به طرح کهاب انجام شود و به موازات نســبت به تجهیز کلیه انبارهاي نفت، جایگاه هاي عرضه بنزین و نفتکش ها تا پایان سال ۱۴۰۱ نیز اقدام کند. وى عنوان کرد: با توجه به پیچیدگى هاى عملیات ذخیره سازي، انتقال و توزیع فرآورده هاى نفتى و تعدد وسائل و تجهیزات و ماشین آلات مربوطه قاعدتاً اجراى طرح کهاب مستلزم پیگیرى و راهبرى آن در چندین بخش (مشتمل بر بخش جایگاه؛ بخش انبار و بخش ناوگان حمل و نقل) ، است. وى بیان کرد: علیرغم این که هدف اصلى “طرح ملى کهــاب” مبتنی بر مراقبت هاي محیط زیستی است ؛ لیکن لحاظ نمودن نرخ جهانی بنزین اجراي این طرح گسترده را از نظر اقتصادي نیز توجیه پذیر کرده است. ابراهیمى خاطرنشــان کرد: در این طرح، شناســایى و کنترل مکان هاى انتشــار بخار بنزین در محدوده فعالیت (دریافت و ذخیره بنزین در انبارهاي نفت تــا تحویل آن به مصرف کننده درجایگاهها) بسیار مهم خواهد بود. لذا رویکرد اصلی آن در چند سطح عملیاتى تعریف شده است که عبارتند از انبارهاى نفت، جایگاه ها (به منظور کنتــرل و کاهش تبخیر از مخزن و برگرداندن بخار بنزینى که طى فرایند تخلیه سوخت از تانکر در جایگاه و به مخزن نفتکش قرار دارد)، در مجاري عرضه سوخت جهت هدایت و بازیابى بخارات، حین سوختگیرى خودروها و بالاخره نصب دستگاه بازیابی بخار بنزین در جایگاه هاي عرضه بنزین است. وى بــا بیان اینکه هنگام بارگیرى نفتکش در انبار نفت به ازاى حجم مایع وارد شده به مخزن، همان حجم بخار به اتمسفر رانده مى شود (که در زبان علمى به آن بالانس حجمى مى گویند) گفت: جهت جلوگیرى از انتشــار و هدایت بخار بنزین در اثر تبخیر عملیاتى، طى طراحى انجام شده در ساختار بازوهاى بارگیرى از ورود بخار بنزین به اتمسفر جلوگیرى شده و بخارات به سمت واحد بازیافت بخارات هدایت مى گردد و این واحد با بهره جستن از شیوه هاى مختلفى مانند شیوه تبریدى، شیوه غشایى و شیوه کربن فعال از هر یک متر مکعب بخار اشــباع حدود ۱.۵ لیتر بنزین استحصال می کند. وى عنوان کرد: هنگام تخلیه ى نفتکش در جایگاه به منظورکاهش، عدم انتشار و هدایت بخار بنزین حاصله در جایگاه هاى عرضه سوخت با ایجاد یک خط برگشت بخار مابین مخازن زیرزمینى جایگاه و مخزن نفتکش،از خروج بخار بنزین مخازن جایگاه ها در زمان تخلیه نفتکش به اتمسفر جلوگیرى و براساس اصل بالانس حجمى، بخار موجود به سمت نفتکش هدایت مى شود، بدین ترتیب یکی از مراحــل تولید بخار از بین مى رود. وى ادامه داد: همچنین در این بخش با نصب یک شیر تنظیم فشار و خلاء یک فشــار دایمی در مخزن ایجاد شده که می تواند تا حدود زیادي تبخیر ســطحی را کنترل نماید. وى تصریح کرد: هنگام سوختگیرى خودروها به منظور جلوگیرى از انتشار بخار موجود در باك خودروها (در زمان ســوختگیرى)، با استفاده از نازل ها، شــلنگ هاي دوجداره و ادواتــى خاص، مى توان بخار متصاعده از باك خودرو را به ســمت مخازن ذخیره زیرزمینى جایگاه هدایت کرد که البته اثربخشی دیگر این روش نیز مربوط با جایگزینی هواي اشباع داخل باك خودرو با هواي تازه است که باعث کاهش نرخ تبخیر خواهد شد. ابراهیمى افزود: نصب دستگاه بازیابی بخار بنزین در جایگاه ها نیز تکمیل کننده سطح قبلی بود و هواى اضافى وارد شــده به مخزن زیر زمینى در این مرحله پاك مى شود و همچنین در صورت اتصال و یا حتى عدم اتصال به نفتکش، بخش زیادى از بخار مخزن زیرزمینى به چرخه مصرف بازمى گردد.وى اظهار کرد: با توجه بــه کارکردهاي پیش گفته این طرح و براساس برآوردهاى صورت گرفته، در صورت عدم اجراي طرح ۳۰۰ هزار لیتر بنزین در مبادى تولید تا انتقال کهاب، روزانه بیش از و مصرف تبخیر مى شود که علاوه بر خسارات اقتصادى ناشى از این میزان اتلاف، و معضلات بهداشت و تبعات زیست محیطى بی شماري به جامعه تحمیل می شود.
۰۰۱

۰۰۶

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *